Systemy odwodnienia dachu

Poprawne odwodnienie dachu każdego domu decyduje nie tylko o trwałości elewacji, lecz także o trwałości fundamentów, ścian podziemnych, a zatem całego budynku. Podstawowe zadanie systemu rynnowego to zebranie wód opadowych (i powstających podczas topnienia śniegu i lodu) z każdej połaci dachowej oraz odprowadzenie ich za pośrednictwem rynien i pionowych rur spustowych jak najdalej od ścian budynku.

Podstawowymi elementami systemów odwodnienia dachu są:

  • rynny

  • rury spustowe

  • elementy łączące (gumowe uszczelki, nity itp.)

  • kształtki (kolanka, odpływy, tzw. mufy, łuki zewnętrzne i wewnetrzne montowane w narożnikach domów, łączniki i zaślepki)

  • uchwyty do mocowania rynien (haki rynnowe zwane rynajzami)

  • uchwyty do mocowania rur spustowych (obejmy)

  • akcesoria (np. siatki narynnowe zatrzymujące zanieczyszczenia)

  • Wszystkie części każdego systemu powinny być szczelne i dokładnie do siebie dopasowane. Należy też pamiętać, że każda połać dachowa (łącznie z daszkami lukarn) powinna mieć mieć „swoją” rynne i rurę spustową. Zatem im bardziej skomplikowany dach,

  • tym więcej rynien, rur spustowych i elementów je łączących. Dobór systemu (szerokość rynien i średnica rur pustowych) zależy też od efektywnej powierzchni dachu, czyli takiej, którą będzie trzeba odwodnić.

Przekroje
Kształt rynny decyduje o wyglądzie dachu, lecz ma także wpływ na efektywność syste-
mu odwodnienia (przepustowość rynny) i to, czy usuwanie zanieczyszczeń nie będzie sprawiało kłopotu.

Na polskim rynku dostępne są rynny:

  • półokrągłe - najpopularniejsze. Stosuje się je do odwadniania wszelkich rodzajów dachów. Rynna półokrągła jest bardzo wytrzymała na obciążenia mechaniczne.

  • o przekroju półeliptycznym. Montuje się je na dachach o średnich i dużych powierzchniach. Mimo stosunkowo małych wymiarów mają dużą przepustowość.

  • w kształcie gzymsu i o przekrojach trapezowym, skrzynkowym (prostokątnym lub kwadratowym). Mają niewielką wysokość, dlatego montuje się je na dachach małych i średnich budynków. Mocuje się je na niewidocznych z dołu hakach wewnętrznych. Ich wadą jest możliwość odkształcenia się pod naporem lodu.

  • o przekroju zamkniętym (ze szczeliną wzdłuż rynny). Można montować je na każdym rodzaju dachu. Dobrane do koloru pokrycia i właściwie zamontowane są mało widoczne. Mają wymiary i kształty zbliżone do rynien przypominających gzyms.

Rury spustowe produkowane są w trzech rodzajach: o przekroju okrągłym, kwadratowym i prostokątnym. Mogą byś gładkie lub profilowane na całej długości.

Materiały
Kilkanaście lat temu materiałem najczęściej w Polsce stosowanym była stal ocynkowana. Wraz z otwarciem granic na produkty z Zachodu rozpoczął się boom na rynny z PVC. Jest to materiał najmniej trwały, ale też najtańszy. Stał się na tyle popularny, że nawet jeden z polskich producentów pokryć i systemów odwodnienia ze stalowej blachy ocynkowanej zajmuje się dystrybucją konkurencyjnych rynien z PVC.

Rynny stalowe
Produkowane są ze stali nierdzewnej powlekanej cyną, która może być lakierowana lub powlekana warstwą tytanowo-cynkową lub plastisolem (plastyczne tworzywo odporne na uszkodzenia mechaniczne, korozję i płowienie). Elementy orynnowania są wytłaczane. Rynny mają przekrój półokrągły, skrzynkowy, trapezowy lub w kształcie gzymsu, a rury spustowe okrągły lub prostokątny (gładki lub profilowany) z zaokrąglonymi narożnikami.

Rynny z tworzyw sztucznych
Elementy orynnowania z PVC są wytłaczane lub odlewane z wysokoudarowego, nieplastyfikowanego polichlorku winylu. Tworzywo pokrywane jest tlenkiem tytanu lub akrylem, albo stabilizowane promieniami ultrafioletowymi. Zwiększa to odporność tworzywa na warunki atmosferyczne - zwłaszcza promienie słoneczne i kwaśne deszcze, zanieczyszczenia powietrza oraz uszkodzenia mechaniczne. Rynny z PVC mają zróżnicowane kształty, od półokrągłych po skrzynkowe oraz przypominające gzyms. Są też rynny z podwójnym dnem: zewnętrznym półtrapezowym i wewnętrznym - półokrągłym oraz takie, które mają dno ryflowane, co ułatwia przepływ wody, nawet jeśli do rynny dostaną się zanieczyszczenia. Rury spustowe mogą mieć przekrój okrągły, kwadratowy, które łączy się z rynnami trapezowymi lub skrzynkowymi; dostępne są też elementy łączące kwadratowe rury z rynnami półokrągłymi. Orynnowanie z PVC dostępne jest w wielu kolorach i nie wymaga odnawiania.

Rynny z aluminium
Blacha aluminiowa zabezpieczona antykorozyjnie i lakierowana lub malowana. Może być pokryta akrylem lub poliestrem. Rynny są odlewane lub wytłaczane. Kształtem najczęściej przypominają gzyms, produkuje się też rynny o przekroju zamkniętym z wąską szczeliną wzdłuż rynny, do której wpływa woda z dachu. Rury spustowe mają przekrój prostokątny (gładki lub profilowany) i zaokrąglone narożniki.
Rynny tytanowo-cynkowe są produkowane z nowoczesnego stopu cynku ze śladowymi ilościami tytanu, aluminium i miedzi. Stop tytanowo-cynkowy, to po miedzi jeden z najtrwalszych (niestety także najdroższych) materiałów, z jakich wykonuje się systemy odwodnienia. Podobnie jak miedź pokrywa się patyną (warstwą ochronną). Z blachy tytanowo-cynkowej, obok rynien i rur spustowych wykonuje się pokrycia, obróbki blacharskie i elementy wykończenia lukarn, kominów itp.

Rynny miedziane
Taśma blaszana z czystej miedzi lub miedzi powlekanej cynkiem bądź akrylem. Rynny miedziane mają przekrój półokragły, skrzynkowy lub gzymsowy. Rury spustowe mają przekrój okrągły lub prostokątny (gładki lub profilowany) z zaokrąglonymi narożnikami. Miedź to najtrwalszy, ale najdroższy materiał, z jakiego wykonuje się orynnowanie. Obok rynien i rur spustowych wykonuje się z niej pokrycia, obróbki blacharskie i elementy wykończenia.

Długości i akcesoria
Rynny i rury spustowe z PVC mają długość od 1 do 6 m. Aluminiowe, tytanowo-cynkowe, miedziane i stalowe rynny mogą być dłuższe (do 12 m). Te, które produkuje się na placu budowy, mogą być dowolnej długości, nawet do 30 m. Rury spustowe mają zwykle 3 m długości.
Producenci systemów rynnowych oferują też akcesoria uzupełniające: siatki ochronne, sitka do rur, fartuchy okapowe na dachy płaskie i skośne, rynny koszowe, osadniki, deszczołapy, zbieracze, kosze i rewizje, klapy odpływowe, osłony i kwietniki na rury spustowe, osłony przeciwrozbryzgowe do narożników i rynien oraz rury spustowe z wylewką do zbierania wody (tzw. plwacz).

Rynny, rury spustowe i łączniki produkowane są z wysokoudarowego polichlorku winylu, odpornego na uszkodzenia mechaniczne, mrozy, kwaśne deszcze, słoną wodę i promieniowanie słoneczne. Trwałe pigmenty używane do barwienia powodują, że rynny nie blakną pod wpływem słońca.
Trwałość materiału i systemu oceniana jest na 50 lat.


CENNIK

PROFIL 90
Nazwa elementu Symbol Cena j.m. Ilość
szt. w opak
Rynna ø 90 dł. 3 m 101 5,90 mb 5
Rura spustowa ø 75 dł. 2,3,4 m 102 5,95 mb 7
Narożnik zewn. kąt 90º 103 9,90 szt. 12
Narożnik zewn. kąt 90º 104 19,90 szt. 12
Narożnik zewn. kąt dowolny 103 9,90 szt.  
Narożnik wewn. kąt dowolny 104 19,90 szt.  
Dno rynny prawe - "P" 105 3,20 szt. 156
Dno rynny lewe - "L" 106 3,20 szt. 156
Wypust rynny przelotowy 107 10,90 szt. 12
Wypust rynny lewy - "L" 107L 13,95 szt. 12
Wypust rynny prawy - "P" 107P 13,95 szt. 12
Kolano ø 75/60º 109 6,50 szt. 30
Łącznik rury spustowej ø75 110 3,45 szt. 75
Łącznik rynny 111 7,60 szt. 40
Czyszczak 112 8,90 szt. 10
Króciec rury dł. 0,5 m 113 4,30 szt. 15
Uchwyt rynny PCV 114 3,20 szt. 100
Wspornik stalowy uchwyty PCV 115 4,50 szt. 50
Trójnik redukcyjny ø 100/75/60º 116 16,90 szt. 10
Trójnik ø 75/75/60º 117 11,90 szt. 16
Uchwyt rynny stalowy 118 5,70 szt. 50
Uchwyt rury stalowy L. 100 119A 5,70 szt. 50
Uchwyt rury stalowy L. 150 119B 5,90 szt. 50
PROFIL 130
Nazwa elementu Symbol Cena j.m. Ilość
szt. w opak
Rynna ø 130 dł. 3 m 001 7,90 mb 5
Rura spustowa ø 100 dł. 2,3,4 m 002 7,95 mb 7
Narożnik zewn. kąt 90º 003 9,90 szt. 20
Narożnik zewn. kąt 90º 004 19,90 szt. 20
Narożnik zewn. kąt dowolny 003 9,90 szt.  
Narożnik wewn. kąt dowolny 004 10,90 szt.  
Dno rynny prawe - "P" 005 4,30 szt. 80
Dno rynny lewe - "L" 006 4,30 szt. 80
Wypust rynny przelotowy 007 13,05 szt. 16
Wypust rynny lewy - "L" 007l 17,95 szt. 16
Wypust rynny prawy - "P" 007P 17,95 szt. 16
Kolano ø 100/60º 009 6,95 szt. 50
Łącznik rury spustowej ø100 010 4065 szt. 50
Łącznik rynny 011 8,90 szt. 100
Czyszczak 012 16,95 szt. 10
Króciec rury dł. 0,5 m 013 5,25 szt. 7
Uchwyt rynny PCV 014 4,20 szt. 100
Wspornik stalowy uchwyty PCV 015 4,75 szt. 50
Trójnik ø 100/100/60º 017 17,90 szt. 16
Uchwyt rynny stalowy 018 5,90 szt. 50
Uchwyt rury stalowy L. 100 019A 5,90 szt. 50
Uchwyt rury stalowy L. 150 019B 7,70 szt. 50
Uchwyt rury stalowy L. 220 019C 10,20 szt. 50


do góry